HALKALAMA KURSU
8 Mart tarihinde 1. Halkalamaya Giriş Kursu düzenlendi. Doç.Dr. Sancar Barış, Doç.Dr. Can Bilgin, Arzu Gürsoy, Özgür Keşaplı Didrcikson ve Özge Keşaplı Can'ın ders anlattığı kursa Samsun, Diyarbakır, İstanbul, İzmir, Çorum, Kulu ve Ankara'dan 69 kişi katıldı. Katılımcılara 65 sayfalık ders notları dağıtıldı ve sertifika verildi.
30-31 Ağustos tarihlerinde ise Bandırma-Kuşcenneti'nde, 21 kişinin katılımıyla ikinci kurs düzenlendi. Kurs programı, ilk gün konu anlatımı, 2. gün ise arazide yarım günlük örnek halkalama çalışması şeklinde oldu. Kurs sırasında ayrıca Balıkesir Başmühendisi Nejdet Arslan'a Bandırma Kuşcenneti Milli parkı'nda gerçekleştirdiği çağdaş uygulamalar ve derneğimizin çalışmalarına verdiği destek için Kuş Araştırmaları Derneği adına teşekkür plaketi verildi.

SEMİNER
7 Mart'ta Özgür Keşaplı Didrickson ve Okan Can tarafından Balıkesir Milli Parklar Başmühendisi Necdet Arslan ve milli park bekçilerine yönelik olarak kuş göçü, halkalama çalışmaları ve Kuşcenneti Milli Parkı'nın önemi ile ilgili bilgilendirici bir seminer düzenlendi. 23 Nisan şenlikleri için Kuşcenneti Köyü'nde bulunan Jandarma Genel Komutanlığı'na bağlı Çevre Koruma Timi'ne de çalışmalarla ilgili bilgi verildi.

EĞİTİM ÇALIŞMASI
26 Mayıs'ta Özgür Keşaplı Didrickson ve Jno Didrickson tarafından Kuşcenneti Köyü İlk Öğretim Okulu öğrencileriyle (1.-3. sınıf) arazide eğitim çalışması gerçekleştirildi ve öğrencilere kuş göçü ve halkalama çalışmaları ile ilgili bilgi verildi. Çocuklara ayrıca göç tekerleği oyunu ve Leylek maketi dağıtıldı. Okula TÜBİTAK'ın Kuşlar kitabından hediye edildi.

KUŞ GÖÇLERİ VE HALKALAMA ÇALIŞMALARI BROŞÜRÜ
Halkalama çalışmalarını tanıtan ve halkalı bir kuş bulunduğunda ne yapılması gerektiğini anlatan bir broşür hazırlandı ve 5000 adet basıldı. Broşür, tüm istasyonlara (Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Dicle Üniversitesi, Manyas Kuşcenneti Milli Parkı), Milli Parklar ve Doğa Koruma Genel Müdürlüğü'ne, Jandarma Genel Komutanlığı'na, Doğu Akdeniz Bölgesi Kuş Göçü Eğitim projesi kapsamında faaliyet gösteren İskenderun, Antakya, Adana, Erzin, ve Samandağ Çevre Koruma derneklerine ve KIRÇEV, WWF-Türkiye, TEMA, TEMA-Ankara, TTKD, ÇEKÜL, Sürdürülebilir Tarım ve Çiftçi Yardımlaşma Derneği, FETAV, Doğa Derneği, Gökova Akyakayı Sevenler Derneği gibi belli başlı doğa ve çevre koruma derneklerine dağıtıldı. Broşürden edinmek isterseniz ringing@kad.org.tr adresine mesaj gönderebilirsiniz.

İLKBAHAR GÖÇ DÖNEMİ HALKALAMA ÇALIŞMALARI TAMAMLANDI!
İlkbahar 2003 göç dönemi çalışmaları başarıyla tamamlandı ve 4 istasyonda 110 türden 16.472 kuş halkalandı.
Kuş Araştırmaları Derneği tarafından, Kuşcenneti Milli Parkı'nda (Soltra alt istasyonunda), 26 Mart - 26 Mayıs tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmada 50 türden 1377 kuş halkalandı. Ayrıca yaklaşık 500 yön bulma deneyi gerçekleştirildi. Bu istasyonda geçen yıl halkalanmış olan bazı Bülbül, Ak Mukallit ve Karabaşlı Kirazkuşu bireylerinin bu yıl yine aynı noktada yakalanmalarıyla göçmen kuşlarda görülen üreme alanı bağlılığı belgelenmiş oldu.
Ondokuz Mayıs Üniversitesi tarafından, Cernek İstasyonu'nda (Kızılırmak Deltası), 15 Mart-1 Haziran tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmada ise 55 türden 1758 kuş halkalandı.
22 Mart-12 Mayıs tarihleri arasında Titreyengöl (Manavgat) istasyonunda Reinhard Vohwinkel ve Werner Prünte önderliğindeki Alman ekip tarafından gerçekleştirilen çalışmada ise 99 türden 12.825 kuş halkalandı.
Bu yıl ayrıca Kuş Araştırmaları Derneği tarafından, kuş göçü açısından çok önemli bir konumda yer alan Çukurova Deltası'ndaki Akyatan Gölü kıyısında pilot halkalama çalışması gerçekleştirildi. 4-16 Nisan tarihleri arasında gerçekleşen bu çalışmaya Gdansk Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Kuş Araştırmaları Derneği'nin de üyesi olduğu Güneydoğu Avrupa Kuş Göç Ağı (SEEN) Başkanı Prof. Dr. Przemyslaw Busse danışman olarak katıldı. 38 türden 512 kuşun halkalandığı ve 200 yön bulma deneyinin yapıldığı bu pilot çalışma Çukurova Deltası'nın göç açısından önemini kanıtlar nitelikteydi. Çalışmanın son gününde yakalanan Kıbrıs Kuyrukkakanı Oenantha cypriaca ise büyük heyecan yarattı.

KIZIL ŞAHİN ÖZGÜRLÜĞÜNE KAVUŞTU
Nisan ayında, kanadında açık bir yara ile Sincan yakınlarında yol kenarında baygın bulunan genç bir Kızıl Şahin ( Buteo rufinus ) üyelerimizden Cavit Bilen'e getirildiğinde ölmek üzereydi. Araba çarpması sonucu yaralandığı düşünülen bu şahin, önce Ankara Üniversitesi Veterinerlik Fakültesi'nden Doç. Dr. Ümit Kaya tarafından tedavi edildi. Ardından, Cavit Bilen tarafından bir ay süreyle beslendi ve tekrar doğaya dönebilmesi için uçuş egzersizleri yaptırıldı. Kanatları yeterince kuvvetlendiğinde ayağına metal halka takılan Kızıl Şahin, dernek üyelerimiz tarafından bulunduğu yere yakın bir alanda özgürlüğüne kavuşturuldu.

ÇOCUKLARA KUŞ EĞİTİMİ
26-27 Mart tarihlerinde, Konya ilinin Kulu ilçesi Tavşançalı Atatürk İlköğretim Okulu'nda 1.sınıf öğrencilerine kuşlarla ilgili eğitim verildi. Çevrede gözlemlenen kuşları öğrencilere tanıtıp isimlerini öğretildi. Kuşların göç davranışları ve yaşam şekilleri hakkında bilgi verilerek öğrencilerin kuşlar için neler yapabileceklerini tartışıldı.
Kuş Araştırmaları Derneği'nin Leylek ve Kara Leylek maketleri öğrenciler için eğlenceli bir öğretim aracı oldu. Halk tarafından pek bilinmeyen Kara Leylek, maketiyle çevredekilerin oldukça ilgisini çekti. Okul bahçesinde yapılan kuş gözleminde, öğrenciler çevredeki kuşları tanıma ve leylek göçü görme fırsatı yakaladılar.

LEYLEK ARAŞTIRMA VE KORUMA PROJESİ'NE BAŞLADIK
Kültürümüzde önemli bir yere sahip olan ve kuş varlığımızın vazgeçilmez unsuru leylekler hakkında ne yazık ki, ülkemizde yeterli bilimsel veri bulunmuyor. Bu nedenle, leylekleri araştırmak ve korumak için Kızılcahamam'da gerçekleştirilen bir pilot çalışmayla ulusal ölçekli bir projeye başladık.
Bu yıl, Kızılcahamam (Ankara) yakınındaki Leylek kolonisinde yuvalar düzenli olarak izlendi. Gözlemlerin yanısıra yavru leyleklerin gelecek yıllardaki göçlerinin izlenebilmesi, üreme biyolojileri ve ekolojileri üzerine ayrıntılı araştırmaların yapılabilmesi için 7 yuvada 22 yavrunun tibiasına (üst bacak) renkli metal halkalar takıldı. Yeşil renkli halkaların üzerinde ulusal halkalarda yer alan adres (ODTÜ-KAD ANKARA TURKEY) ve uzaktan okunabilecek şekilde büyük karakterlerle yazılmış bir kodlama (bir harf ve iki rakam) bulunuyor. Bu proje, önümüzdeki yıllarda araştırmanın yanısıra eğitim ve koruma çalışmalarıyla genişleyerek devam edecek.

EREĞLİ PROJESİNDE SON GELİŞMELER
Ereğli Sazlıkları Yönetim Komitesi Toplantısı
Ereğli Sazlıkları Yönetim Komitesi, 6 Temmuz ve 7 Ekim 2003 tarihlerinde iki toplantı yaptı. Toplantılarda ağırlıklı olarak Ereğli Sazlıkları'nı besleyen su kaynaklarının barajlarda tutulması sonucu yaşanan problemler ve çözüm önerileri üzerinde duruldu. Toplantılara derneğimiz adına Sulak Alan Programı Müdürü Osman Erdem ve Proje sorumlusu İlker Özbahar katıldılar. Toplantılarda sazlıklara yeterli suyun ulaşmaması ve sulak alan kayıpları nedeniyle yaban hayatının gördüğü zarar ve ekonomik kayıplar ile taban suyunun düşmesi ve bitki örtüsünün zayıflamasıyla birlikte Ereğli Ovası'nda ciddi bir erozyon sürecinin başladığına dikkat çekerek, Ereğli Sazlıklarının yaşatılması ve erozyonun önlenmesi için sazlıklara mutlaka yeterli suyun verilmesi gerektiği belirtildi.
Toplantıda Taşağıl mevkiindeki artezyen ve civarıdaki drenaj sularının Ereğli Sazlıklarına ulaşması için mevcut kanalların temizlenmesi ve ilave kanallar açılması için kararlar alındı.
Toplantı üzerinden 1 hafta geçmeden kanalların açılma çalışmalarına başlandığına dair haberler aldık. Bu haber Ereğli sazlıklarının kurtarılması için yıllardır uğraş veren tüm doğa severleri mutlu etti. Çaba ve katkılarından dolayı, Konya İl Çevre ve Orman Müdürü Nuri Kunt'a, Ereğli Belediye Başkanı Aydın Selay'a, ESKOD Başkanı Necmettin Uysal'a, Devlet Su İşleri ve Köy Hizmetleri Bölge müdürlükleri yetkililerine ve tüm komisyon üyelerine teşekkür ederiz.

TÜRKİYE'DE KORUMA ALANLARININ SEÇİMİ TOPLANTISI
UNDP-GEF Küçük Destek Programı'nca desteklenen, “Biyoçeşitliliğin korunması açısından öncelikli olan bölgelerin belirlenmesinde izlenecek yöntemlerin saptanması ve bu yöntemlerin koruma alanı seçimi sürecine entegrasyonu için ön hazırlık” projesi kapsamında “Türkiye'de koruma alanlarının seçimi” başlıklı ilk toplantı, 21 Nisan 2003 tarihinde ODTÜ Kültür Kongre Salonu'nda düzenlendi. Kuş Araştırmaları Derneği, WWF-Türkiye ve ODTÜ Biyoloji Bölümünü'nün ortaklaşa yürüttüğü projenin bu toplantısına koruma biyologları, Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü ve ilgili STK çalışanları katıldı.
Toplantıda, koruma açısından öncelikli alanların saptanmasında kullanılan yöntemlerin tanıtılmasının yanısıra Türkiye koşulları için en uygun yaklaşımlar da ayrıntılı olarak tartışıldı. Önümüzdeki aylarda düzenlenecek ikinci toplantıda, dünyada ve Türkiye'de gerçekleştirilen çalışmalar yabancı davetli konuşmacıların da katkılarıyla değerlendirilecek. Toplantıda, özellikle öncelik belirlemede kullanılacak yöntem ve ölçütlerin karar verme sürecine entegrasyonu konusunun, ilgili kurum temsilcileri, STK çalışanları ve koruma biyologları ile irdelenmesi planlanıyor.

KIRMIZI LİSTELER TOPLANTISI
“Kırmızı Listeler, Öncelikli Türler ve Ulusal Koruma Eylem Planları Çalıştayları: En Son Yöntemler ve Türkiye'deki Uygulamaları” projesi derneğimiz, ODTÜ Biyoloji Bölümü ve T.C. Çevre Bakanlığı ortaklığında yürütülüyor. UNDP-GEF Küçük Destek Programı'nın desteğindeki bu projede, omurgalı türler üzerine çalışan kamu ve STK araştırmacıları ile Çevre ve Orman Bakanlığı'nın ilgili birimlerindeki görevliler proje hedef kitlesini oluşturuyorlar. Projenin ilk aşamasında, 10-11 Mart 2003 tarihinde ODTÜ Kültür Kongre Merkezi'nde düzenlenen toplantıda Kırmızı Liste ve öncelik belirleme konuları ele alındı. Konunun dünyaca ünlü uzmanlarından IUCN Standartlar ve Başvurular Komisyon Başkanı ve dernek üyemiz Doç.Dr.Reşit Akçakaya'nın da eğitmen olarak katıldığı bu toplantıda, Türkiye'de IUCN Kırmızı Liste sisteminin nasıl yerleşeceği de görüşüldü.
Projenin ikinci aşamasında, koruma eylem planlarının nasıl hazırlanacağına dair bir rehber hazırlanacak. Bu rehber ışığında Tepeli Pelikan Ulusal Koruma Eylem Planı'nın hazırlanması amacıyla, T.C. Çevre ve Orman Bakanlığı, DSİ gibi türün korunmasında rol oynayan kurumlar ile tür hakkında araştırma yapmış ve yapmakta olan yurt içi ve dışından kurum ve kişilerin katılacağı bir toplantı düzenlenecek.

KISA KISA...

•  16 Mart 2003'te ODTÜ Koleji 5 ve 6. sınıf öğrencileri, ODTÜ-Şahinler Kuş Gözlem Topluluğu ile Türkiye'nin kuşları ile ilgili bir atölye çalışması gerçekleştirildi.

•  17 Mart 2003'te Bilkent Üniversitesi “Making Anatolia Green - English 102” dersi öğrencilerine derneğimizin çalışmalarını aktaran bir sunuş yapıldı.

•  Derneğimiz üyelerinden Elif Yamaç ve Can Bilgin, 18-23 Mayıs tarihleri arasında Macaristan'da düzenlenen Dünya Yırtıcı Kuşlar Kongresi'ne katılarak iki bildiri sundular.

•  Birdlife International Ortaklık Ağı Müdürü Marco Lambertini 8 Ağustos tarihinde derneğimizi ziyaret etti.

•  Dernek başkanımız Doç.Dr. Can Bilgin 20-22 Ağustos tarihlerinde Almanya'da düzenlenen Avrupa Halkalama Birliği (EURING) Genel Kurul Toplantısı'na katıldı.

•  Çevre Bakanlığı'ndaki görevinden emekli olan Osman Erdem derneğimizde Sulak Alanlar Program Müdürü olarak göreve başladı.

•  Orta ve Doğu Avrupa Bölgesel Çevre Merkezi (The Regional Environmental
Center for Central and Eastern Europe-REC) yetkilisi Jolanta Manska, 23 Eylül'de derneğimizi ziyaret etti. Orta ve Doğu Avrupa ülkelerinde sürdürülebilir kalkınma ve çevre eğitimi ile ilgili projeler yürüten merkez, önümüzdeki yıl ülkemizde de bir ofis açarak çalışmalarını yaygınlaştırmayı amaçlıyor.

FLAMİNGOLAR HALKALANDI
Erciyes Üniversitesi, Doğa Derneği ve Fransa'daki Tour du Valat Biyoloji istasyonu tarafından Aralık 2002'den bu yana sürdürülen Flamingo Projesi kapsamında İzmir Kuşcenneti Çamaltı Tuzlası'nda 17 Ağustos'ta 200 Flamingo yavrusu halkalandı. Flamingoların Sağ tibialarına beyaz zemin üzerine siyah karakterler bulunan PVC halka, sol tibialarına ise ulusal metal halka takıldı.
66 kişinin katıldığı çalışma öncesi 15-16 Ağustos'ta çalıştay düzenlendi ve katılımcılara poje, Gediz Deltası, halkalama metodolojisi konularında bilgi verildi. 3 Ekip halinde gerçekleştirilen çalışmada ekiplerin birinde KAD üyesi Özgür Keşaplı Didrickson halkacı olarak görev aldı. Kuş Araştırmaları Derneği'nin Küçük Ölçekli Proje Destek Programı kapsamında desteklediği proje, 3 yıl sürecek.

PELİKAN BÜFE
Bandırma Kuşcenneti Milli Parkı'nda üyelerimizin yardımlarıyla açılan ve geliri derneğimize bağışlanacak olan PELİKAN BÜFE hizmete girdi. Yiyecek ve içeceğin yanı sıra kuşlar ve doğa ile ilgili yayın ve ürünleri de büfemizde bulabilirsiniz.

5. Kuruluş Yıldönümümüzü kutladık! 1998 yılında kurulan derneğimiz 20 Şubat 2003 tarihinde, Vakıfbank Genel Müdürlüğü Konferans Salonu'nda düzenlenen kokteyl ile 5. kuruluş yıldönümünü kutladı. Kokteylde ayrıca, Kütahya Altıntaş Ovası'ndaki Toyların (Otis tarda) korunması için gerçekleştirdiği titiz çalışmalarla doğa korumacılığı alanında bizlere örnek olan merhum İbrahim Aksaz adına ailesine, “Kuş Araştırmaları Derneği-Doğa Korumacılık Ödülü” düzenlenen bir törenle verildi.
	OSME toplantısı 14 Temmuz'da İngiltere'de düzenlenen Ortadoğu Ornitoloji Derneği (Ornithological Society of the Middle East, OSME) yaz toplantısına ve genel kuruluna, başkanımız Doç. Dr. Can Bilgin Kuş Araştırmaları Derneği'ni tanıtan bir sunuşla katıldı.
Ereğli Sazlıklarını Koruma ve Geliştirme Projesi Ereğli Sazlıklarını Koruma Derneği (ESKOD) tarafından yürütülen Ereğli Sazlıklarının Yaşatılması için Suyun Etkin Kullanımı Projesi, Ocak 2003 tarihinde başladı. Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı Küresel Çevre Fonu Küçük Destek Programı (UNDP-GEF/SGP) kapsamında desteklenen ve 12 ay sürecek olan projenin kurumsal danışmanlığını Kuş Araştırmaları Derneği yapıyor. Projenin amaçları; kentteki su kullanımını azaltmak için öneri ve pilot uygulamalarla kentin su kaynakları üzerindeki baskıyı azaltmak, yerel çiftçileri sulama teknikleri konusunda bilinçlendirmek ve sulak alanın korunmasını sağlamak ile kamu eğitim çalışmaları yapmaktır. Proje kapsamında Kuş Araştırmaları Derneği, ekosistemdeki değişimi izlemek için kuş populasyonları üzerinde araştırma yapacak ve ayrıca kamu eğitimi, ortak çalışılan gruplara seminer düzenlenmesi, broşür, poster ve eğitim malzemelerinin hazırlanması ve yerel paydaşların bilinçlendirilmesi konularında da projeye katkı sağlayacaktır. Ulusal Kuş Halkalama Programının Geliştirilmesi, Yaygınlaştırılması ve Tanıtımı Projesi Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı tarafından Küresel Çevre Fonu, Küçük Destek Programı (UNDP/GEF-SGP) kapsamında desteklenen “Ulusal Kuş Halkalama Programının Geliştirilmesi, Yaygınlaştırılması ve Tanıtımı” projemiz başlıyor. 16 ay sürecek olan projenin hedefleri halkalamada uzmanlık eğitimi yoluyla Türkiye'nin bu alandaki insan kaynaklarının ve birikiminin geliştirilmesi, yerel koruma (MPG) teşkilatlarının bilgilendirilmesi ve projeye katılımı, kuşlarla etkileşim ve bilgilendirme aracılığıyla kamuoyu bilici oluşturulması ve Türkiye Ulusal Halkalama Programı'nın aynı amaçlı uluslararası girişim ve oluşumlarla tam entegrasyonunun sağlanmasıdır. Flamingo Projesi Fransa Tour du Valat Enstitüsü tarafından 1977 yılından bu yana Akdeniz havzası ölçeğinde 4 ülkede (Fransa, İspanya, İtalya ve İran) uygulanan Flamingo Projesi'nin Türkiye ayağı, Aralık 2002'de Erciyes Üniversitesi tarafından başlatıldı. Kuş Araştırmaları Derneği tarafından Küçük Ölçekli Destek Programı kapsamında da desteklenen projeye, uzun yıllardır Gediz Deltası'nda Flamingoların araştırılması ve korunmasına yönelik çalışmalar gerçekleştiren Prof. Dr. Mehmet Sıkı ve kuş gözlem toplulukları da katkı sağlıyor. Özge Balkız'ın yürütücülüğünü yaptığı projenin ana hedefleri, Türkiye'deki Flamingo populasyonları hakkında bilgi toplayarak türün metapopulasyon yapısı hakkındaki bilginin arttırılması ve Türkiye'de, türe ve tür için önemli sulakalanlara yönelik koruma stratejilerinin geliştirilmesidir. 3 yıl sürecek olan proje kapsamında düzenli olarak her yıl Aralık ayında halka okuma çalıştayı, her yıl Ocak ayında halka okuma arazi çalışmaları, her yıl Temmuz ayında halkalama çalıştayı ve halkama çalışması gerçekleştirilecektir. Projenin ilk etkinliği olan halka okuma çalıştayı 28 Aralık'ta İzmir Kuşcenneti ziyaretçi merkezinde gerçekleştirildi. Çalıştaya 450 kişi katıldı. 29 Aralık'ta Gediz Deltası'nda yapılan arazi gezisi sırasında ise 6.5 yıl önce Fransa'da halkalanmış bir Flamingo bireyi gözlendi.
	RSPB'den İngiltere Kraliyet Kuşları Koruma Derneği (RSPB) temsilcisi Norbert Schaffer Türkiye gezisi kapsamında 10 Ocak 2003 tarihinde derneğimizi ziyaret etti.