Proje adı: Kara Akbaba (Aegypius monachus) 2001 Projesi

Proje alanı: Ankara İli Kızılcahamam İlçesi Soğuksu Milli Parkı

Proje amacı: Uzun vadede, kısmen Milli Park olan alanın içindeki Kara Akbaba kolonisini tehdit eden faktörlerin belirlenmesi, ortadan kaldırılarak populasyonun korunması.

Yürütücü: Evrim Karaçetin (Kuş Araştırmaları Derneği)

Proje destekçisi: Birleşmiş Milletler GEF Küçük Destek Programı (UNDP GEF/SGP)

Proje ortakları: Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü ve Ankara Başmühendisliği

Proje tarihi: Aralık 2000 – Ağustos 2002

Dünya çapında nesli tehlike altında olan ve Avrupa'nın birçok bölgesinde de sayısı hızla azalan Kara Akababa, Aegypius monachus, türüne ait Türkiye'deki bilinen en büyük kolonilerinden biri Ankara Kızılcahamam'da bulunmaktadır. Bu proje ile uzun vadede, kısmen Milli Park olan alanın içindeki Kara Akbaba kolonisini tehdit eden faktörlerin belirlenmesi, ortadan kaldırılarak populasyonun korunması amaçlanmıştır.
Varolan populasyonun durumunun tesbiti için saha çalışmaları yapılmıştır. Literatür taramaları yapılarak türe ait bilgi derlenmiş ve Avrupa için Birdlife International tarafından 1995 yılında hazırlanmış Kara Akbaba Koruma Eylem Planı Türkçe'ye çevrilmiştir.
Proje alanının temel ekosistemi Karaçam Pinus nigra ile Meşe Quercus sp. ormanıdır. Belli bir boyun üzerindeki çam ağaçlarının kesimi, potansiyel ya da kullanılan yuva ağaçlarını ortadan kaldırarak, türün üreme başarısını olumsuz etkilemektedir. Ormancılık faaliyetlerinde, yaban hayatını dikkate alan yaklaşımlar tercih edilmesi gereği bir kez daha ortaya çıkmıştır. Bu yüzden, saha çalışmaları sırasında belirlenen aktif ve potansiyel yuvaların bulunduğu ağaçlar için olası bir kesim çalışmasına karşı Kızılcahamam Orman İşletmesi ile temasa geçilmiştir.

Kuş Araştırmaları Derneği; Kara Akbaba 2001 proje ortakları Orman Bakanlığı Milli Parklar ve Av-Yaban Hayatı Genel Müdürlüğü ve Ankara Başmühendisliği ile 2-3 Kasım 2001 tarihlerinde “Kara Akbaba Koruma Eylem Planına Doğru” başlığı altında, Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı'nda bir çalıştay düzenlemiştir. Bu çalıştay sonuçları bir rapor olarak derlenmiştir. Ayrıca Türkiye için bir Koruma Eylem Planı taslağı hazırlanmıştır. Önümüzdeki aylarda bu konuyla ilgili çeşitli kişi ve kuruluşların katılımda bir toplantı düzenlenmesi ve bu toplantı sonucunda da Kara Akbaba'nın Türkiye'deki durumu ile ilgili olarak Koruma Eylem Planı son halini almıştır.

Yine bu çalıştay sonucunda belirlenen Kara Akbaba ile barışık ormancılık faaliyetlerinin de içerisinde yer aldığı, konu ile ilgili olarak Orman İşletme Şeflikleri'nin bilgilendirilmesi amacıyla bir kitapçık basılması kararlaştırılmıştır. Bu kitapçık Hollanda Tarım Doğa ve Gıda Kalite Bakanlığının desteklediği Kara Akbaba 2003 Projesi kapsamında bastırılıp ilgili kurum ve kuruluşlara dağıtılmıştır.

Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı'nda ziyaretçilerinin kontrolsüz olarak alanın her noktasına ulaşabilmeleri de Kara Akbaba'nın üreme başarısını olumsuz yönde etkileyen bir diğer faktördür. Gerek ziyaretçilerin gerekse yerel halkın akbabalar ve ekosistemdeki yerleri konusunda bilgilendirilmesi ile bilinçli bir ziyaretçi kitlesi oluşması amacıyla;
Milli Park girişinde bir ziyaretçi merkezi yapılması ve bu merkezin bir bölümünün Kara Akbaba'ya ayrılması planlanmıştır. Yapım çalışmaları tamamlanan bu ziyaretçi merkezinde, Kara Akbaba dışında bölgede bulunan diğer hayvan ve bitki örtüsüne dair bilgi edinilmesi mümkündür.

Yerel halkla yapılan toplantılar ve yöre ilköğretim öğrencileri için düzenlenen şenlik bu yörede gelecekte de Kara Akbaba konusunda bilinçli bir toplum oluşmasına katkı sağlanması amaçlanmıştır. Bölge halkına Kara Akbaba'yı tanıtıcı poster ve broşürler dağıtılmıştır.

Kızılcahamam'daki ilköğretim okulu öğrencilerine 10 Haziran 2001 tarihinde Kızılcahamam Soğuksu Milli Parkı Festival Alanı'nda “Kara Akbaba Çocuk Şenliği” düzenlenmiş, çocukların aktif katılımının sağlandığı oyunlarla konu hakkında bilgilendirilmişlerdir.

Milli Park ziyaretçilerinin profilini çıkarmak ve Milli Park'a bakış açılarını öğrenebilmek amacıyla bir anket çalışması yapılmıştır. Ayrıca ziyaretçilerin Milli Park sınırları içerisindeki yuvaları rahatsız etmelerine karşı, bazı gezi yollarının geçişe kapatılması önerilmiştir.

Tüm bu proje çalışmalarında, yerel yönetimlerin (Kızılcahamam Orman İşletme Müdürü, Kızılcahamam Merkez İşletme Şefi ve Milli Parklar Şefi ile Kızılcahamam Kaymakamlığı ve Belediyesi'nin) katılımı ve projeyi sahiplenmesi ile Kara Akbaba 2001 Projesi yöreden önemli ölçüde destek görmüştür. Ayrıca arazi çalışmaları ile çocuk şenliği ve bilgi derlenmesinde gönüllü desteği de alınmıştır.
2002 yılı Ağustos ayında tamamlanan bu proje ile ilgili olarak, önümüzdeki dönemlerde de Kızılcahamam'daki Kara Akbaba populasyonu gözlem çalışmaları aralıklı olarak devam etmektedir.