Projenin Adı: Tepeli Pelikanların Populasyon Durumları ve Korunmaları

Proje Alanı: B.Menderes Deltası, Gediz Deltası (Çamaltı Tuzlası), Manyas (Kuş) Gölü ve Aktaş Gölü.

Proje Amacı: Bu yüksek lisans araştırmasıyla B.Menderes Deltası, Gediz Deltası (Çamaltı Tuzlası), Manyas (Kuş) Gölü ve Aktaş Gölü' nde üreyen ve genelde ülkemizde kışlayan Tepeli Pelikan'ların populasyonlarının eğilimleri, üreme ve beslenme ekolojileri üzerine bilgiler, diğer çalışmalarla karşılaştırmalı olarak değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Geçmiş ve mevcut tehditler gözden geçirilerek, türün artışını sağlayacak koruma ve yöntem tavsiyeleri birleştirici yaklaşımlarla ele alınmıştır.

Yürütücüsü: Gürdoğar Sarıgül

Proje Destekçisi: Kuş Araştırmları Derneği-Küçük Ölçekli Proje Destek Programı

Proje Tarihi: 1999-2000

Tepeli Pelikan Pelecanus crispus, yayılımı Avrupa ‘dan Moğolistan' a kadar olan, balıkla beslenen ve nesli tehlike altında bir kuş türüdür. Hızlı endüstriyel ve tarımsal gelişmeler ve artan insan nüfusu baskısı nedeniyle pelikan populasyonları hızla azalmış ve yayılım alanları son 30 yılda çok daralmıştır. Günümüzde küresel populasyonu 4000 ile 5200 çift olarak tahmin edilmektedir. Ülkemiz, Avrupa' da, Yunanistan'dan sonra en büyük ikinci üreyen populasyona (200 çift) ve en büyük kışlayan populasyona (1000 ) sahiptir.

1960' ların sonları ile 1980 yılları arasında sulak alanların tahribi başta olmak üzere, balıkçılar tarafından kolonilerin kasıtlı olarak tahrip edilmesi ve avcılık nedeniyle Orta Anadolu' daki Tepeli Pelikan üreme alanları terk edilmiştir. Sonraki yıllarda yapılan çeşitli koruma programlarıyla kolonilerin kimilerinde artışlar gözlenmiştir.

Bu bilgilerin ışığında çalışma sonunda; Tepeli Pelikanların son 10 yıl içerisinde ülkemizde kışlayan ve üreyen nüfuslarında yakalanan önemli artışlarla, sayılarının 1970' li yıllardaki popülasyon seviyesine(100-200) ulaştığı sonucuna varılmıştır.

Fakat ister koruma altında olsun ister olmasın, tüm alanlarda yoğun kirlilik ve hidrolojik yapının bozulduğu saptanmıştır. Bu gelişmeler, pelikanlar ve diğer sulakalanları doğrudan veya dolaylı olarak kullanan tüm canlıları etkilemektedir. Bu saptamalar altında pelikanların gelecekleri hala tehlike altında görünmekte, sulakalanların uzun vadede korunmaları için araştırmaların, koruma ve yöntemlerinin bütüncül yaklaşımlarla sürdürülmesi kaçınılmaz bir gereklilik olarak görülmektedir.