Proje adı: Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planı ve Erzurum Bataklıkları Koruma Bölgeleri Belirleme Projesi
Proje alanları: Adana-Yumurtalık Lagünleri ve Erzurum Bataklıkları
Yürütücü kuruluş: Kuş Araştırmaları Derneği (KAD)
Proje ortakları: Tour du Valat Biyoloji İstasyonu (TDV) - Fransa, Adana Çevre ve Tüketici Koruma Derneği (ÇETKO)
Proje destekçisi: Bakü Tiflis Ceyhan Boru Hattı Şirketi Çevresel Yatırım Programı (BTC/ÇYP)
Katkı veren kuruluşlar: Birleşmiş Milletler GEF Küçük Destek Programı (SGP), Ford-Otosan
Proje ekibi: Osman Erdem - Proje Koordinatörü, Esra Üzel – Proje Yürütücüsü, Burcu Saraç– Proje Finans ve Yönetim Asistanı, Elife Danışoğlu – Halkla İlişkiler ve İletişim Sorumlusu, Selçuk Deniz - Proje Yerel Asistanı
Proje dönemi: 3 yıl (Kasım 2004 – Kasım 2007)
Proje web sitesi: www.yumurtaliklagunleri.net
Proje gerekçesi: Yumurtalık Lagünleri, Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin oluşturduğu Çukurova Deltasının doğusunda yer alan göl ve lagünler, tuzlu ve tatlısu bataklıkları, ıslak çayırlar, denizle Lagünler arasında kalan geniş kumul alanları ile Halep çamlığı ormanından oluşan Türkiye'nin Akdeniz kıyısındaki en önemli sulakalanlarından biridir.
Alan binlerce kuşa beslenme, barınma ve üreme olanağı sağlamaktadır. Özellikle göç dönemlerinde ve kışın alandaki kuş nüfusu büyük sayılara ulaşmaktadır. Lagünlerle deniz arasında tüm Akdeniz'in doğal karakteri hala korunabilmiş en güzel kumulları yer almaktadır. Yumurtalık Körfezi, Yeşil Kaplumbağalarının Akdeniz'deki bilinen tek kışlama alanıdır. Yumurtalık Lagünlerinde yer alan Yumurtalık ve Yelkoma dalyanları ülkemizin en önemli dalyanlarıdır. Tüm bu özellikleri nedeniyle alan 1993 yılında doğal sit, 1994 yılında ise Tabiatı Koruma Alanı ilan edilerek koruma altına alınmıştır.
1930'lu yıllarda Ceyhan nehrinin yatağının değişmesi, tarım, sanayi ve yerleşimlerden kaynaklanan kirlenmeler, çayır, mera ve kumulların tarım alanlarına dönüştürülmesi, yasa dışı avcılık ve yavru balık toplanması Yumurtalık Lagünlerinde görülen başlıca sorunlardır. Türkiye'nin bütün sulakalanlarında olduğu üzere Yumurtalık Lagünlerindeki bu sorunların temelinde “kamuoyunun sulakalanların işlev ve değerleri hakkında yeterince bilgi sahibi olmamaları, katılımcı bir yaklaşımla hazırlanmış bir yönetim planının olmaması, ilgili tüm tarafların karar ve yönetim süreçlerine katılımını sağlayacak mekanizmalarının bulunmaması” yatmaktadır. Bu nedenle bu proje ile öncelikle sorunların kaynağındaki temel sebeplerin ortadan kaldırılması hedeflenmiştir.
Erzurum Bataklığı, BTC/ÇYP programı, sulakalan teması içerisindeki alanlardan, Boru Hattı'nın içinden geçtiği tek sulakalandır. Ayrıca geçmişte yapılan müdahaleler nedeniyle sulakalan işlevlerini büyük ölçüde kaybetmiştir. Bu nedenle Erzurum Bataklıkları proje alanı olarak belirlenmiştir. Alanda temel araştırmaları takiben, Sulakalanların Korunması Yönetmeliğine uygun olarak koruma bölgeleri belirlenecektir. Koruma bölgeleri alanın korunması ve akılcı kullanımına önemli katkılar sağlayacaktır. Projenin çıktıları;
Proje ile 4 önemli çıktının elde edilmesi hedeflenmektedir. Bunlar;
1. Sulakalanlar ve Yumurtalık Lagünlerinin önemini bilen; korunması gerektiğine inanan ve çalışmalara aktif olarak katılan paydaşlar.
2. Ulusal Sulak Alan Komisyonu Tarafından Onaylanmış “Yumurtalık Lagünü Yönetim Planı”
3. Türkiye'nin diğer sulakalanlarına da örnek olabilecek “Yerel Sulak Alan Komisyonu”
4. Ulusal Sulak Alan Komisyonu Tarafından Onaylanmış Erzurum Bataklıkları Sulakalan Koruma Bölgeleri .
Proje kapsamında gerçekleştirilecek ana faaliyetler:
Yumurtalık Lagünü Yönetim Planı” hazırlamak için;
Yumurtalık Lagünleriyle ilgili geçmişte yapılmış tüm çalışmalar derlenecek ve alan tanımlaması için ihtiyaç duyulan aşağıdaki ilave çalışmalar yapılacaktır:
1.Ceyhan Nehri'nin yatak değiştirmesi nedeniyle son 60 yılda Yumurtalık Lagünleri kıyı çizgisinde meydana gelen değişimleri ve etkilerini belirlenecek.
2. Alanda üreyen, kışlayan ve göç esnasında konaklayan kuş türleri, sayıları ve önemli kuş habitatları belirlenecek ve haritalara işlenecek.
3. Yumurtalık Lagünleri'nde balık veriminin artırılması ve Ramsar Sözleşmesiyle uyumlu balıkçılık için öneriler geliştirilecek.
4. Bitki örtüsü, habitat ve arazi kullanım haritaları elde edilecek.
5. Yumurtalık Lagünleri'nin işlev ve değerleri belirlenecek, ekonomik değeri tespit edilecek.
6. Alanın sosyo-ekonomik durumu tanımlanacak.
· Elde edilen bu bilgiler kullanılarak proje alanındaki sosyo-ekonomik durum ve ekolojik ilişkiler değerlendirilecek.
· Daha önce aynı yöntemler uygulanarak hazırlanan ve halen uygulanmakta olan Göksu Deltası, Uluabat Gölü ve Kuş Gölü yönetim planlarının başarılı ve başarısız yanları incelenecek; başarı ve başarısızlıkların altında yatan sebepler analiz edilecek; buralarda elde edilen bilgi ve deneyimler Yumurtalık Lagünleri Yönetim Planına aktarılacak.
· Yönetim planlaması çalışmalarında aktif olarak yer alacak, ilgili merkezi ve yerel kamu kurumlarından, Çukurova Üniversitesinin ilgili bölümlerinden, yerel stk'lardan uzmanların katılacağı Ramsar Yönetim Planlaması kursu düzenlenecek.
· İlgili tüm tarafların da katkı ve aktif katılımlarıyla Yönetim planlaması kursu alan uzmanlarca Yönetim planı hazırlanacak.
Yumurtalık Lagünleri “Yerel Sulakalan Komisyonu” kurulması için;
· Yumurtalık Lagünleri Sulakalan Komisyonu'nun kuruluş ve görev tanımı, yasal altlığı için öneriler geliştirilecek, komisyonun kurulması sağlanacak ve kurumsallaşmasına destek verilecek.
İlgi gruplarının proje çalışmalarına aktif katılımlarını sağlamak için;
· Yumurtalık Lagünleri'nin önemi, işlev ve değerleri hakkında bilgiler verilecek, gelişmeler hakkında tüm ilgi gruplarını sürekli bilgilendirilecek; karşılıklı bilgi ve deneyimleri paylaşmak amacıyla sürekli toplantılar yapılacak.
· Projeye ait bir web sitesi ve internet iletişim grubunu kurulacak. Ayrıca, proje süresince Yumurtalık Lagünleri ve proje ile ilgili gelişmeler basın bültenleriyle yerel ve ulusal düzeyde tüm haber kanallarına yayılacak.
· Dünya Sulakalanlar Günü, Dünya Su Günü ve Dünya Çevre Günü gibi özel günler kapsamlı etkinliklerle kutlanacak; yerel televizyon ve radyolarda programlar yapılması sağlanacak.
Erzurum Bataklıkları Sulakalan Koruma Bölgeleri'nin belirlenmesi için;
· Alanın hidrolojisi tanımlanacak.
· Alanı kullanan kuş türleri ve populasyonları belirlenecek.
· Proje alanındaki arazi kullanımı ve mülkiyet durumu tespit edilecek.
Yukarıdaki çalışmalarda elde edilen bulgular ışığında, Sulakalan Koruma Bölgeleri belirlenecek ve haritalara işlenecek.
Proje hakkında daha fazla bilgi için lütfen proje web sitesini inceleyin. İletişim:
KAD Ofis:
Atatürk Bulvarı No: 143/38, 06640 Bakanlıklar Ankara
Tel: 0312-419 86 03 Faks: 0312-419 81 79
Proje Adana Ofisi (ÇETKO):
Kurtuluş Mah. Ramazanoğlu Cad. 3. Sok. Güner Apt. Kat:2/8 Adana
Tel: 0322- 459 03 55 – 458 80 88 Faks: 0322-459 50 55
Proje Yerel Ofisi (Adana Yumurtalık ilçesi Kaldırım Beldesi):
Tel : 0322 - 677 24 13
Faks : 0322 - 677 24 12
Adres : Aydın Mah. 2. Cad. No:2 Kaldırım Kasabası, Yumurtalık / Adana |
