Proje ile Seyhan Nehri deltasında küresel iklim değişikliğine bağlı deniz seviyesi yükselmesinin sebep olabileceği olası sonuçları ve bu sonuçların bölgenin gerek ekosistem, gerekse sosyoekonomik yapısını en alt düzeyde etkilemesini sağlayacak tedbir ve eylemleri belirleyerek; bu tedbir ve eylemlerin uygulama planlarına entegre edilmesi hedeflenmektedir.
Gerekçe bölümünde de belirtildiği üzere deniz seviyesinin yükselmesi varsayılan boyutlarda gerçekleşmesi durumunda, bölge halkının geçim kaynağını oluşturan tarım ve hayvancılık faaliyetlerinin yürütüldüğü alanların büyük bir kısmı su altında kalacaktır. Bir kısmı ise deniz suyunun iç kesimlere (Ekmekçi ve ark., 2007 “Seyhan Nehri Havzasında Tarım Güvenliği İçin Su Kaynakları Sistemlerinin, İklim Değişikliklerine Duyarlılıklarının Araştırılması” başlıklı TÜBİTAK projesinin sonuç raporunda deniz suyundan kaynaklı tuzlu suyun 10km içerilere kadar ilerleyebileceğini belirtmiştir) ilerlemesi sonucu tuzlanarak çoraklaşacaktır. Ayrıca yer altı suları tuzlanacağından içme ve kullanma suyu problemleri yaşanacaktır. Bununla birlikte çok sayıda korumada öncelikli türün üreme ve barınma alanı olan sazlıklar yok olacak, adalar ise deniz suyu altında kalacaktır. Yine korumada öncelikli pek çok türün bulunduğu mera ve kumulların bir kısmı sular altında kalacaktır. Ayrıca balıkçılığın durumunun ne olacağı belirsizdir. Tüm bunlar Binyıl Kalkınma Hedefleri arasında olan “aşırı yoksulluğun ve açlığın ortadan kaldırılması, çevresel sürdürülebilirliğin sağlanması” hedeflerine ulaşmayı güçleştirecektir.Diğer taraftan programın “uyum kapasitesinin arttırılması, havza ve kıyı yönetimi ile doğal kaynak yönetimi” konu başlıklarıyla doğrudan ilişkilidir.
Proje kapsamında, alanda bulunan hassas ekosistemler, biyolojik çeşitlilik açısından önemli alanlar ve arazi kullanım tipleri Coğrafi Bilgi Sistemine (CBS) işlenecektir. Coğrafi Bilgi Sistemi bir bölge ile ilgili çeşitli bilgilerin girilebildiği ve mevcut yazılımlar aracılığıyla bu verilerin işlenebildiği, üzerinde çeşitli işlemlerin yapılabildiği bir ortamdır. Günümüzde bölge yönetimi ve planlama süreçlerinde sıklıkla kullanılan yaygın bir yöntemdir.
Derneğimiz Çevre Bakanlığı adına Akyatan ve Tuzla Lagünleri Sulakalan Yönetim Planı projesini yürütmektedir. Proje Kasım 2008’de başlamış olup, Kasım 2010’da tamamlanacaktır. Projenin Akyatan ve Tuzla Lagünleri yönetim planı ile eş zamanlı yürütülecek olması projenin hem maliyetini düşürecek, hem de başarısını artıracaktır. Yönetim planı kapsamında elde edilen tüm veriler bu proje kapsamında kullanılacaktır. Ayrıca alanın 3 boyutlu sayısal yükselti modeli oluşturulacak ve yükselti modeli üzerine Hükümetler arası İklim Değişikliği Paneli’nin ortaya koyduğu farklı iklim değişikliği senaryolarının ön gördüğü deniz seviyesi yükselme modelleri uygulanacaktır. Elde edilen vektör haritalar Coğrafi Bilgi Sisteminde oluşturulmuş veri setine çakıştırılarak hangi alanların deniz seviyesi yükselmesinden etkileneceği ortaya konulacaktır. Deniz seviyesi yükselmesinden etkilenecek alanlar tanımlandıktan sonra bu alanların ekonomik değerleri hesaplanacaktır. Böylelikle tehdit altında olan alanların ekosistem hizmetleri dışındaki değerleri de saptanmış olacaktır
İklim değişikliğine bağlı olarak oluşacak deniz seviyesindeki yükselmenin alan üzerindeki etkilerini azaltmak için insan müdahalesi nedeniyle bozulan kumul sistemlerinin kıyı korunumu ve bariyer rolleri ile sulakalan ekosistemlerinin tuzlu deniz suyunun iç kesimlere ilerlemesini önleme rolünün mevcut durumunun saptanması ve iyileştirilmesi için araştırmalar ve alan çalışmaları yapılacaktır.
Faaliyetler sonucunda elde edilen tüm bulgular bilim insanları, ilgili kamu kurumlarının teknik personeli, sivil toplum kuruluşları ile yöre halkı ve temsilcilerinin katılımı ile yapılan toplantılarda irdelenecek ve bir uygulama (eylem) planı oluşturulacaktır.
Tüm bu çalışmalar her aşamasında Akyatan ve Tuzla Lagünleri Yönetim Planı hazırlama birimleriyle (Yönetim Planı Yürütme Komitesi, Teknik Çalışma Gruplar gibi) paylaşılacak ve yönetim planına entegre edilecektir. Konu Bakanlık proje yetkilileriyle de görüşülmüş ve mutabık kalınmıştır.
Projenin her aşamasında elde edilen veriler tüm taraflarla paylaşılacaktır. Bunun için Adana’da, Karataş ilçesinde, Tuzla beldesinde ve köylerde bilgilendirme toplantıları düzenlenecektir. Zaman ve konumları gereği bilgilendirme toplantılarına katılamayan ancak proje sonuçlarının uygulanması bakımından anahtar konumda olan kişilerle (Adana Valisi, Karataş Kaymakamı, DSİ Bölge Müdürü ve diğer il müdürleri gibi) bilgilendirme için özel toplantılar veya ikili görüşmeler yapılacaktır.
Diğer taraftan Küresel iklim değişikliği, etkileri ve doğal sistemlere zarar veren aşırı yeraltı suyu kullanımı, tarla açma, deniz ile kara arasında tampon görevi gören kumulların tarım alanlarına dönüştürülmesi gibi özellikle deniz seviyesinin yükselmesinin etkilerini artıracak faaliyetlerin önlenmesine yönelik eğitim, bilinçlendirme ve farkındalık arttırma çalışmaları yapılacaktır. Eğitim, bilinçlendirme ve farkındalık artırım çalışmaları kapsamındaki gruplar;
- Yöre halkı (çiftçiler, havyan sahipleri ve balıkçılar, kadınlar -kahve toplantılarına katılamayacağı için kadınlara yönelik hane toplantıları yapılacaktır-)
- Karar vericiler ve kamu kurumlarının teknik personeli ve
- İlköğretim öğrencileri olarak belirlenmiştir.
Proje kapsamında bilgilendirme amaçlı posterler ve broşürler hazırlanacaktır. Ayrıca geniş kitlelere ulaşmak için bir web sitesi kurulacak, yerel gazete, televizyon ve radyolar haber ve bilgilendirme amaçlı kullanılacaktır.
Proje ile iklim değişikliğine bağlı olarak oluşacak deniz seviyesi yükselmesinin etkilerini azaltacak eylem planının entegre edildiği “Akyatan ve Tuzla Lagünleri Yönetim Planı” elde edilmiş olacaktır. Bu planın uygulanması ile deniz seviyesi yükselmesinin etkileri en aza indirgenmiş olacaktır. Planın onaylanma aşamasından sonra uygulanması ile deniz seviyesinin yükselmesinden olumsuz yönde etkilenecek tüm yöre halkı (çiftçiler, hayvan sahipleri, balıkçılar ve tarım işçileri) hem ekonomik, hem de sosyal açıdan yararlanacaktır.
